ابو القاسم سلطانى
481
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
مصرف بايد تحت نظر پزشك معالج باشد . توضيح : گياه در كتب قديم با نام صنف ثانى يا صنف دوم ذيل اساس آمده است . ( * ) - در اصل : غسل ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس ، م - 4 صفحه 327 ش 44 ( 2 * ) - تت صدينه عپ ، صفحه 282 ( 3 * ) - الادويه المفرده غافقى ، كتاب خطى ، ك ر 67 و پ 68 ( 4 * ) - ابن ميمون ، شرح اسماء العقار به تصحيح مايرهوف ، ش 90 ( 5 * ) - جامع المفردات الادويه و الاغذيه ، ابن بيطار جلد اول صفحه 26 ( 6 * ) - تذكره داود انطاكى صفحه 43 ، تحفه حكيم مومن صفحه 20 ، مخزن الادويه صفحه 84 Code - 2896 اسل ( اسل ماده ) Juncus Effusus L . گياهى است پايا ، هميشه سبز به ارتفاع يك متر از خانواده Juncaceae ، ساقه برهنه ، صاف ، لزج ، عارى از كرك ، فاقد رگههاى مشخص ، برگهها صاف بدون كرك ، دمگلها نامساوى ، گل به رنگ سبز ، ميوه كپسول سه خانه ، منتهى به چاله محتوى نوك دانه ، دانهها ريز به تعداد زياد گياه در نقاط مرطوب ، سواحل دريا ، بركهها و باتلاقهاى مركزى چين و ساير مناطق خاور دور ، هند ، شرق هيماليا ، قسمتهاى مختلف اروپا ، شمال امريكا و در ايران در لاهيجان مىرويد . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : ديوسكوريد جنس Juncus را Shoinos elias ناميده كه اصطفن و حنين در ترجمه عربى دياسقوريدوس آن را سحونيس اليابس معرب نموده و معادل عربى آن را سمار ذكر نمودهاند . پزشكان بعدى اين جنس را اسل ناميدهاند لذا ديوسكوريد گياهان اين جنس را ذيل نام فوق و پزشكان بعدى آن را ذيل " اسل " آوردهاند . ديوسكوريد گويد : اين جنس دو صنف دارد صنفى از آن اكسى سحونيس Oxyshhoinos ناميده مىشود كه خود دو گونه دارد گونهاى بدون ثمر [ دانهها بسيار ريز و آن را ماده مىنامند ] * ( گياه مورد بحث ) . گونه دوم [ نوع نر ] داراى ثمر گرد ، سياهرنگ و نى اينگونه ضخيمتر ، گوشتالوتر از گونه قبلى است و اين را Skhoinos مىنامند ( مراجعه شود به كد 2895 ) . صنف ديگر ( گونه سوم ) ضخيمتر ، گوشتالوتر [ انشعابات آن بسيار و قوىتر ] از صنف اول يا دو گونه قبلى است ( مراجعه شود به كد 2897 ) .